niedziela, 29 listopada 2015

169 centymetrów kina niezależnego.


        Xavier Dolan-Tadros, szczerzej znany jak po prostu Xavier Dolan, pochodzący z Quebecu (wbrew temu co sądzi większość zachwyconych jego urodą fanek nie jest francuzem, tylko kanadyjczykiem, więc jego kino to nie kino francuskie, do your research) reżyser, aktor, scenarzysta, który już swoim pierwszym filmem trwale zapisał się w historii kina niezależnego i zdefiniował siebie jako cudowne dziecko kina.


        Zabiłem moją matkę (J'ai tué ma mère) to pierwszy film tego, dziś 26 letniego, reżysera. Scenariusz do tego właśnie filmu napisał już mając 16 lat (wplatając w niego odrobinę własnej historii, dlatego właśnie często określa się ten dramat słowem "biograficzny"), jednak projekt ten musiał czekać jeszcze 3 lata, zanim w końcu wszedł w życie. Xavier mając 19 rozpoczął pracę nad swoim pierwszym filmem. Szczerze to podziwiam go za odwagę. Nie miał budżetu, doświadczenia, ani nawet dobrego sprzętu, a mimo to postanowił stworzyć film, który okazał się na tyle dobry, że zasłużył na 8 minutowe owacje na festiwalu w Cannes.
        Większość obsady stanowią znajomi Xaviera, co dość ułatwiło mu sprawę, ponieważ doskonale znali oni sytuację finansową młodego reżysera i nie oczekiwali wysokiej stawki. Może własnie to jest kluczem jego sukcesu. Aktorzy grali w tym filmie ponieważ wierzyli, że warto, a nie dla pieniędzy. Ciekawy jest sposób, w jaki Dolan zaangażował do swojego filmu Françoisa Arnauda. Chłopak zadzwonił do niego i zaproponował mu udział w swoim filmie, jednak ten odmówił sądząc, że Xavier po prostu z niego żartuje. Jednak kiedy przeczytał scenariusz zmienił swoją decyzję.
        Mimo, że nie musiał wypłacać swoim aktorom dużego wynagrodzenia, a sam wystąpił w głównej roli i tak nie wystarczyło mu własnych pieniędzy. Musiał poprosić o dofinansowanie i na szczęście mu je przyznano.
        Jeśli chodzi o tematykę filmu, to dotyczy ona przede wszystkim trudnej relacji między głównym bohaterem, czyli Hubertem, a jego matką - Chantale. Dla mnie jest to film o dojrzewaniu, niezrozumieniu, braku akceptacji oraz bliskości,a także frustracji. Film porusza również wątek homoseksualizmu, co do niedawna było dla Dolana dość charakterystyczne. Młody reżyser nigdy nie krył swojego homoseksualizmu, a wręcz przeciwnie, mówi o tym i często wykorzystuje ten temat w swoich dziełach.


        Wyśnione miłości (Les Amours Imaginaires) przyniosły Xavierowi jeszcze więcej uznania. Swoim debiutem podniósł sobie poprzeczkę dość wysoko, więc oczekiwania co do jego drugiego filmu były naprawdę wysokie, ale na szczęście młody reżyser sprostał im bez problemu, pokazując, że zasługuje na określenie objawienie kina niezależnego.
        Co mnie osobiście zadziwia, Dolan ponownie musiał zapłacić za realizację filmu z własnej kieszeni. Mimo sukcesu jaki przyniosło mu Zabiłem moją matkę nie znalazł sponsora, który chciałby pomóc mu w stworzeniu kolejnej produkcji. Z jednej strony, może gdyby miał większy budżet, obraz wyglądałby inaczej, może lepiej, ale z drugiej, może to właśnie dzięki temu Xavier znowu zdołał pokazać w swoim filmie siebie.
        Film opowiada historię pary przyjaciół, Francisa i Marie, którzy zakochują się w tej samej osobie, Nicolasie. Oboje starają się skupić uwagę chłopaka tylko na sobie, jednak on zdaje się nie zauważać ich uczuć względem jego osoby. Dolan stworzył tym filmem piękny portret młodości i zauroczenia, Zachował ogromną wrażliwość w tej emocjonalnej opowieści o przyjaźni, miłości, rywalizacji, zdradzie i dojrzewaniu. Moim zdaniem nic nie jest tam przesadzone mimo karykaturalnego wręcz tła całego obrazu. Znowu stworzył świetny film, z bohaterami, z którymi utożsamia się teraz wielu młodych ludzi. Jednym zdaniem: Xavier Dolan znowu pokazał klasę.


        Na zawsze Laurence (Laurence Anyways) to trzeci i dużo mocniejszy w swojej tematyce obraz młodego reżysera. Film różni się od swoich poprzedników pod wieloma względami. przede wszystkim jest dojrzalszy, sporo dłuższy, a poza tym, Xavier tym razem zdecydował się nie obsadzać siebie w żadnej istotnej roli. Owszem, w tym filmie można zobaczyć go na ekranie, ale jest to tylko sekunda, może nawet mniej. Produkcja miała również większy budżet, co widać na pierwszy rzut oka. Mimo tego Xavier zachował charakterystyczny dla siebie sposób nagrywania, oraz sceny, bez których nie może się obejść żadna jego produkcja (czy ktoś zauważył jak ważne w jego filmach są filiżanki?), dlatego obejrzenie tego prawie 3 godzinnego filmu sprawiło mi tyle przyjemności. Szczerze powiedziawszy zakochałam się w tym filmie i naprawdę boli mnie fakt, że jest on tak niedoceniany.
        Kwestia poruszana w tej produkcji jest naprawdę trudna. Dotyka ona miłości, która w jednym momencie staje się wręcz niemożliwa. Związek 30 letniego nauczyciela o imieniu Laurence i jego dziewczyny Fred, który do tej pory mógł uchodzić za idealny doznaje kryzysu, kiedy Laurence oznajmia swojej dziewczynie, że urodziła się w złym ciele i teraz chciałaby w końcu być sobą, kobietą. Film ten pokazuje czym jest prawdziwa miłość, w której rządzi akceptacja. Pokazuje walkę z nietolerancją, ale przede wszystkim walkę o samego siebie i z samym sobą. Ja oglądając ten film czułam emocje, jakie chcieli przekazać mi aktorzy, co uznaję za wielki sukces tego filmu.
        Chciałabym jeszcze poruszyć kwestię plakatu, który wybrałam do tego posta. Według mnie nie ma lepszego ujęcia, które przedstawiałoby istotę tego filmu. Ja patrząc na plakat wodzę jak bardzo Laurence cierpiała w swoim ciele i jak bardzo pragnęła być sobą.
        Tą produkcją Xavier udowodnił, że to właśnie w jego reżyserstwie, a nie aktorstwie, tkwi klucz do jego sukcesu.


         Tom (Tom à la ferme) to zdecydowanie mój ulubiony film, jeśli chodzi o kino Dolana, ale nie tylko. Jeśli miałabym wymienić 10 moich ulubionych filmów, ten niewątpliwie znalazłby się w pierwszej piątce. Doskonale pamiętam, że kiedy wyszłam z kina po obejrzeniu tego filmu, cała się trzęsłam i właśnie tego wieczoru pierwszy raz przeszło mi przez myśl, że Xavier Dolan może zasługiwać na Oscara. Nie byłam przygotowana na to co zobaczę, Spodziewałam się trudnego filmu, przecież doskonale znałam jego twórczość, ale ten obraz był dla mnie szokiem.
         Zaraz po światowej premierze tego filmu przeczytałam wiele recenzji i dziwiłam się, że ktoś w ogóle mógł wpaść na pomysł porównania Dolana do Hitchcocka, ale po obejrzeniu tej produkcji zgadzam się z tą opinią. Dolan stworzył idealny thriller psychologiczny oparty na syndromie sztokholmskim. Tom jest idealny pod względem reżyserii, scenariusza i aktorstwa. Nawet gdybym chciała, nie potrafiłabym przyczepić się do żadnej sceny z tego filmu,  jak dla mnie jest po prostu perfekcyjny. Nie ma chwili, kiedy nie trzymałby w napięciu, a właśnie o to chodzi w thrillerach, czyż nie? Do tej pory na myśl o scenie w polu kukurydzy, czy o scenie tańca, czuję ten nieprzyjemny ścisk w żołądku, który czułam siedząc w kinowym fotelu.
         Opis na filmwebie mówi "Po śmierci kochanka chłopak wyjeżdża na wieś, by poznać jego rodzinę". Chyba nigdy nie czytałam gorszego, mimo, że jest w nim sporo prawdy, po tytułowy Tom, faktycznie przyjeżdża na wieś na pogrzeb swojego kochanka.Tylko, że opis ten sprawia, że film zdaje się być nic nie wartym dramatem, a tak nie jest, bo właśnie ta wieś, staje się dla tego chłopaka piekłem, z którego on nie chce uciekać. Ten film hipnotyzuje i sprawia, że kocha się go i nienawidzi jednocześnie. Zupełnie jak w przypadku syndromu sztokholmskiego.



         Mama (Mommy) o tym filmie zdecydowanie było głośno. Może trochę za głośno, bo mam wrażenie, że właśnie przez ten sukces Xavier troszeczkę obrósł w piórka, ale o tym za moment. Film teoretycznie opowiada o trudach wychowywania agresywnego dziecka, jednak żeby zrozumieć o co w nim naprawdę chodzi, trzeba go obejrzeć. Odkąd zobaczyłam go po raz pierwszy byłam nim zachwycona i kiedy dowiedziałam się, że Kanada wystawia go jako swojego kandydata do Oscarów, czułam, że to dobra decyzja. Niestety Mama nie została nawet nominowana, ale to pokazało, że coraz większe grono ludzi uważa tak jak ja, że Dolan ma na tyle talentu, że być może kiedyś na jednej z jego półek pojawi się statuetka Oscara.
         Mama otrzymała 13 minutowe owacje na festiwalu filmowym w Cannes. 13 minut owacji na stojąco dla filmu wyreżyserowanego przez chłopaka mającego 25 lat. Z tego co wiem, te owacje były najdłuższymi w historii oficjalnych pokazów w Cannes i naprawdę nie potrafię określić ciepła jakie czuję kiedy przypomnę sobie o widoku łez szczęścia na twarzy Xaviera, kiedy wszyscy dookoła niego bili mu brawo. Zresztą sami zobaczcie. Dokonał tego sam. Sam stworzył sobie drogę i bez niczyjej pomocy znalazł się w tym miejscu swojej kariery. Oczy całego świata skupił się na tym młodym człowieku, którego kino przestało być tak niezależne. Mama to nie film dla wybranych, ludzi, którzy lubują się w niekomercyjnych filmach. To jest już film dla szerszego grona odbiorców. Oczywiście, to ogromny sukces dla reżysera, ściągnąć na siebie uwagę całego świata filmem, który miał być taki jak jego poprzednicy, jednak czy teraz Dolan nie zatraci siebie? Obawiam się, że może czuć presję i starać się przez to dostosować do oczekiwań innych niż wcześniej odbiorców. Boję się, że za wszelką cenę będzie chciał zachować swoją sławę i przez to stworzy coś, co już nie będzie miało w sobie tyle niego.
         
         Xavier Dolan jest nie tylko reżyserem filmowym. Sprawdził się również jako reżyser teledysków, a raczej połowicznie się sprawdził, bo patrząc na jego dorobek jestem zadowolona tylko z jednego na dwa, teledysku.


         College boy to drugi singiel promujący najnowszą płytę francuskiego zespołu Indochine pt. Black City Parade. Główną rolę w teledysku odkrywa Antoine Olivier-Pilon, który rok później zagrał główną rolę męską w Mamie. Teledysk dotyka ponadczasowego tematu dręczenia w szkole. Xavier porównał dręczonego chłopca do ukrzyżowanego Jezusa, co spotkało się ze skrajnymi reakcjami. Osobiście uważam, że to porównanie w tym kontekście wypada świetnie. Główny bohater reprezentuje tutaj wszystkich, którzy doświadczyli jakiejkolwiek przemocy w szkole, ale nie tylko. Chodzi tutaj o ogólny mobbing i prześladowanie. Wykorzystywanie inności, czy słabości innych, To działo się kiedyś i będzie się działo zawsze. Czasem odnoszę wrażenie, że jest to temat tabu. Poruszą się go tylko w skrajnych przypadkach, kiedy dochodzi do prawdziwej tragedii. Na co dzień mamy związane oczy, dokładnie tak jak pokazuje nam to Dolan w tym właśnie teledysku. Podziwiam Dolana, bo mimo, że zaserwował widzom mocny i otwarty przekaz, to jednak zachował swoją wrażliwość. Poza tym sama scena przy stole oddaje jego kunszt reżyserski. Znowu udowadnia, że warto go oglądać.



         Hello czyli pierwszy singiel promujący trzeci album Adele o tytule 25. Zna chyba każdy. Kiedy dowiedziałam się, że właśnie Xavier Dolan będzie reżyserował jej teledysk do tej właśnie piosenki, moją pierwszą myślą było sprzedał się. Po pierwsze dlatego, że nie znoszę Adele (tak, da się nie lubić Adele i ja jestem tego żywym przykładem), a po drugie... no błagam, wiem, że sukces Mamy otworzył przed nim wiele drzwi, ale żeby od razu brać się za taką komercję? Shame on you, Xavier. Jednak kiedy teledysk ujrzał w końcu światło dzienne postanowiłam schować urazę do kieszeni i włączyłam youtube. Nie musiałam długo szukać, miałam ten teledysk w polecanych. Jak szybko to włączyłam, tak szybko wyłączyłam, bo ten teledysk jest po prostu... nudny. Dotrwałam jednak do sceny z filiżanką, czyli wizytówki Xaviera.
         Kolejny raz spróbowałam to obejrzeć jakieś 2 tygodnie później, ponieważ akurat leciało w telewizji, kiedy odwiedzałam swoją przyjaciółkę. Znowu mi się nie spodobało, ale zrzuciłam to na fakt, że jestem uprzedzona i miałam wtedy lepsze rzeczy do roboty niż skupianie się na twórczości Adele. Dzisiaj jest moje trzecia próba. Mówią, że do trzech razy sztuka, ale w tym wypadku to nie zadziałało. Ten teledysk nadal mi się nie podoba i czuję się, sama nie wiem winna? Bo w końcu Xavier Dolan zdecydowanie znajduję się w malutkim gronie moich ulubionych reżyserów. Oczywiście, potrafię znaleźć plusy w tym teledysku. Niewątpliwie jest nim zastosowanie zabiegów, które krzyczą reżyserował to Xavier Dolan! takich jak nieruchoma kamera, czy użycie starego telefonu komórkowego zamiast najnowszego iPhone'a, ale to zadowala mnie tylko w małym stopniu. Bardzo małym. Powiedziałabym nawet, że minimalnym. Ale co się stało, to się nie odstanie. Ogólnie ludzie są zachwyceni, więc Xavier nie ma powodów do rozpaczy. Może przynajmniej zarobił tym na swoje dwa filmy, które właśnie realizuje (w tym pierwszy anglojęzyczny, co również budzi we mnie niemałe obawy). Taka ciekawostka: Dolan nadal nie uzyskał sponsorów.

         Chciałabym poruszyć tutaj jeszcze jedną i ostatnią (Wiem, jesteście już zmęczeni, ja zresztą też. Jest 01:28, a rano trzeba wstać i iść do szkoły) kwestię. Xavier gra nie tylko w swoich filmach. Mnie udało się zobaczyć jeden, a mianowicie Pieśń Słonia (Elephant Song) i to tylko dlatego, że zachęciła mnie do tego moja przyjaciółka. Kiedy zapoznałam się z opisem na filmwebie, znowu jakże ubogim, byłam pełna oczekiwań co do tego filmu. Kto by nie był, opis przecież zachęca, sami przeczytajcie: "Po zniknięciu kolegi psychiatra próbuje uzyskać informacje od jego pacjenta. Ten jednak wciąga go w specyficzną grę". Obejrzałam. Moja ocena? Słabe 7/10. Daję to 7, bo Xavier uratował ten film swoją grą aktorską na naprawdę wysokim poziomie. Jego bohaterowi nie brakowało niczego. Od szaleństwa w oczach, po sposób w jaki się poruszał. Nie jest łatwo zagrać człowieka chorego psychicznie, a Xavierowi niewątpliwie się to udało. Co tu dużo pisać, zagrał bardzo dobrze. Gorzej było z fabułą i grą aktorską mężczyzny grającego głównego bohatera. Fabuła? Przewidująca. Scenariusz? Niedopracowany. Główny bohater? Nijaki. Nie był to najlepszy film jaki widziałam, ale też nie był najgorszy. Pewnie kiedyś do niego wrócę ze względu na portret psychologiczny postaci granej przez Xaviera, ale na razie mi się do tego nie pali. Nie był to film, który sprawił, że nie potrafię przestać o nim myśleć i chyba to boli mnie najbardziej, bo po tym krótkim opisie i zwiastunie właśnie tego oczekiwałam.  

         Podsumowując: przeczytałam kiedyś, że kino niezależne można zdefiniować jednym nazwiskiem - Xavier Dolan, Na dzień dzisiejszy zgadzam się z tym stwierdzeniem i mam nadzieję, że kanadyjczyk zadba o to, aby nic w tej kwestii się nie zmieniło.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz